Το αρχαίο θέατρο, εγκαταστημένο σε μία φυσική βάθυνση του λόφου της ακρόπολης της αρχαίας πόλης της Θάσου, εντοπίζεται στο ανατολικό άκρο της πόλης εφαπτόμενο στο τείχος με το κοίλο του να ανοίγει προς τα δυτικά. Στα ανατολικά του διαμορφώνεται απότομη πλαγιά, ενώ προς τα βόρεια και δυτικά του απλώνεται η θέα προς τη θάλασσα, το λιμάνι και την αρχαία πόλη, τη θέση της οποίας καταλαμβάνει σήμερα ο σύγχρονος οικισμός του Λιμένα. Θέατρο στη Θάσο υπήρχε ήδη από την εποχή του Ιπποκράτη (Περί Επιδημιών Α΄ 20), τον 5ο αι. π.Χ., αλλά δεν γνωρίζουμε αν βρισκόταν στο ίδιο σημείο της πόλης. Ο μεγάλος αναλημματικός τοίχος, κτισμένος με μαρμάρινους δόμους εξαιρετικής ποιότητας που βρέθηκε κάτω από το δάπεδο του προσκηνίου δεν εξακριβώθηκε αν ανήκει σε θέατρο κλασικών χρόνων ή σε άλλο οικοδόμημα.

Η παλαιότερη διαπιστωμένη οικοδομική φάση του θεάτρου της Θάσου ανήκει στις αρχές της ελληνιστικής περιόδου ( τέλη 4ου / πρώτο τέταρτο 3ου αι. π.Χ.). Περιελάμβανε σκηνή με μαρμάρινη πρόσοψη. Από αυτήν το προσκήνιο, αφιερωμένο στο θεό Διόνυσο, από τον Θάσιο Λυσίστρατο, γιό του Κόδιδος, διέθετε πρόσοψη με δώδεκα δωρικούς κιονίσκους ανάμεσα σε δύο παραστάδες, ζωφόρο με λείες μετόπες και γείσο. Οι κιονίσκοι είχαν ραβδώσεις κατά τα τρία τέταρτα της περιφέρειάς τους και έφεραν εγκοπές για τη στήριξη των γραπτών πινάκων της σκηνογραφίας. Από τον όροφο της σκηνής, χτισμένο επίσης σε δωρικό ρυθμό, σώζονται αρκετά τμήματα από επιστύλια, κιονόκρανα και μετόπες. Στοιχεία για τη μορφή της ορχήστρας αλλά και του κοίλου της εποχής αυτής δεν υπάρχουν.

Το κοίλο στη σημερινή του μορφή καλύπτει κατ’ εξαίρεση χώρο μικρότερο από ημισφαίριο και ανάγεται στα ρωμαϊκά χρόνια. Οι αναλημματικοί τοίχοι των παρόδων, επενδεδυμένοι στα μέτωπά τους με μαρμαρόπλινθους, είναι ασύμμετροι και συγκλίνουν. Τα εδώλια είναι κατασκευασμένα από απλούς πλίνθους μαρμάρου χωρίς κυμάτια, με εξαίρεση αυτά που βρίσκονται στο κάτω τμήμα του κοίλου. Σε πολλά εδώλια είναι χαραγμένα ονόματα ατόμων ή οικογενειών που είχαν κρατημένες θέσεις. Τρείς ακτινωτές κλίμακες, διαιρούν το κοίλο σε τέσσερις κερκίδες. Δεν έχει διαπιστωθεί η ύπαρξη διαζώματος.

Το θέατρο από τον 1ο μ.Χ. αι. χρησιμοποιήθηκε για τα «κυνήγια»(Venationes) και τους αγώνες των μονομάχων. Η μετασκευή του θεάτρου σε αρένα πραγματοποιήθηκε στην εποχή της ρωμαϊκής δυναστείας των Σεβήρων (τέλος 2ου – αρχή 3ου αι. μ.Χ.). Από τα βαριά θυρώματα που έκλεισαν τις παρόδους είναι ακόμη ορατά τα κατώφλια. Στα χρόνια πριν από το 140 μ.Χ., ο Ηραγόρας, γιός του Ευφρίλλου, και η σύζυγός του, ύψωσαν κατά μήκος της ορχήστρας ένα θωράκιο με κιγκλίδωμα για την ασφάλεια των θεατών. Αρκετοί από τους ορθοστάτες αυτού του θωρακίου αποκαταστάθηκαν στην αρχική τους θέση. Για την εξασφάλιση καλύτερης ορατότητας των θεατών η κλίση του νέου κοίλου έγινε μεγαλύτερη, πρακτική συνηθισμένη κατά τις μετασκευές των αρχαίων θεάτρων σε αρένες.

Την ίδια εποχή μετασκευάστηκε το σκηνικό οικοδόμημα: τονίστηκε η πρόσοψη του με μεγάλα μαρμάρινα στηρίγματα, ενώ τα δωρικά του μέλη διασκορπίστηκαν. Το προσκήνιο έμεινε στη θέση του ύστερα από αποσυναρμολόγηση και πρόχειρη ανακαίνιση. Κάποιες από τις λείες μετόπες της ζωφόρου απέκτησαν διακόσμηση με ανάγλυφες μορφές θεών: το Διόνυσο, τον έφιππο θράκα Ήρωα και ένα θωρακοφόρο Άρη με περικεφαλαία, προστάτη των μονομάχων. Οι παραστάδες στα δύο άκρα της κιονοστοιχίας του προσκηνίου ανακαινίστηκαν επίσης: η νότια διακοσμήθηκε, στο επάνω τμήμα της με ανάγλυφη μορφή της Νέμεσης, αφιέρωμα του Ευήμερου, γιού του Διονυσίου -προφανώς μονομάχου- στην αδυσώπητη θεά. Κι άλλοι μονομάχοι σκάλισαν ανάγλυφα της Νέμεσης, στους τοίχους του κτηρίου της σκηνής.

Μαρία Νικολαϊδου – Πατέρα Αρχαιολόγος

Προσθέστε το σχόλιό σας ...

COVID-19 Πληροφορίες

Στη Θάσο, παράλληλα με την ευχάριστη διαμονή, απόλυτη  προτεραιότητά μας αποτελεί η υγεία και η ασφάλειά σας. Τώρα, περισσότερο από ποτέ, υπό το πρίσμα της εξελισσόμενης κατάστασης του COVID-19, εστιάζουμε στην υγεία και την ασφάλεια όλων των φιλοξενουμένων και των εργαζομένων μας, χωρίς να παραβλέπουμε την ποιότητα της εμπειρίας σας, όταν διαμένετε μαζί μας.

Ευτυχώς, μέχρι στιγμής δεν έχει αναφερθεί περίπτωση κρούσματος Κορωνοϊού στο νησί της Θάσου.